Rozwój CSR w Polsce - wstępne wnioski

Czy biznes kłamie, kradnie i zabija bez cienia skruchy, o ile tylko to służy interesom akcjonariuszy? Czy przestrzega prawa tylko wtedy, gdy koszty przestępstwa przewyższają płynące z tego korzyści? Czy społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jest niemożliwa poza przypadkami, w których jest ona nieszczera, bo służy wyłącznie celom public relations? Czy biznes wprowadza standardy etyczne i CSR do swoich strategii wyłącznie po to, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia zdarzeń szkodzących jego dochodom? Czy intersariusze znają zasady CSR i wymagają stosowania ich przedsiębiorców? Jaka jest, a jaka powinna być rola administracji rządowej, samorządowej, mediów, środowisk akademickich, organizacji pozarządowych i związków zawodowych w wdrażaniu standardów odpowiedzialnego biznesu w polskich warunkach?

Na te i wiele innych pytań szukano odpowiedzi podczas spotkań z różnymi grupami zainteresowanymi wdrażaniem zasad CSR w Polsce. Spotkania zorganizowane i przeprowadzone przez UNDP z przedstawicielami biznesu, administracji rządowej, związków zawodowych, mediów, wyższych uczelni i organizacji pozarządowych odbyły się w listopadzie i grudniu ubiegłego roku. Były one konsekwencją opublikowanego wcześniej w ubiegłym raportu ?Społeczna Odpowiedzialność Biznesu w Polsce. Wstępna Analiza?. Odpowiedzi, pomysłów i zaleceń zaprezentowano bardzo wiele.

Nie ulega jednak wątpliwości, że podjąć trzeba wiele równoległych działań w trzech wzajemnie zazębiających się obszarach:

• Edukacji
• Biznesu
• Polityków oraz administracji rządowej i samorządowej

Edukacja jako upowszechnianie wrażliwości na działania etyczne, społecznie odpowiedzialne, przyjazne środowiskowo powinna odbywać się w bardzo zróżnicowany sposób począwszy od przedszkoli poprzez szkoły podstawowe i średnie oraz środowiska akademickie i organizacje pozarządowe. Niezmiernie ważną rolę w tym zakresie mają do spełnienia media, które łączą rolę biznesu z kluczową funkcją edukacji społecznej. Nie do pominięcia jest również rola edukacyjna biznesu, który poprzez rozbudowane szkolenia wewnętrzne i zewnętrzne (dla partnerów biznesowych) w ramach odpowiedzialności łańcuchowej rozwija świadomość społeczną w coraz większych kręgach.

?Biznes jest uznawany za nowego gracza w rozwoju społecznym i jako taki stoi przed wyzwaniami, ustala normy i chroni prawa ludzkie? powiedział Sekretarz Generalny Kofi Annan na Szczycie w Davos w 1999 roku. Takie uznanie rozwoju społecznego przy jednoczesnej globalizacji rynków finansowych i rynków pracy narzuca na biznes olbrzymią odpowiedzialność w kształtowaniu praktycznych relacji pomiędzy zyskiem przedsiębiorstwa a etycznym i społecznie odpowiedzialnym sposobem jego uzyskania. Cały szereg inicjatyw (np. UN Global Compact), standardów, wymagań raportowania stawianych biznesowi i wdrażanych głownie przez firmy globalne poszerzają obszary odpowiedzialnego biznesu rozumianego nie tylko jako tworzenie wizerunku lub minimalizacja ryzyka, ale również jako współdziałanie w odpowiedzialnym rozwoju społecznym. Głównymi partnerami biznesu w tym zakresie są związki zawodowe i organizacje pozarządowe.

Politycy, administracja rządowa i samorządowa to grupa interesariuszy, która może wywierać kluczową rolę w promocji działań biznesowych wychodzących naprzeciw standardom zawartych np. w UN Global Compact, CSR Europe i innych podobnych wymaganiach. Mając w swoim ręku tak potężne narzędzia jak możliwości legislacyjne, wykonawcze, kontrolne i promocyjne mogą być liderami we wdrażaniu standardów biznesu na miarę XXI wieku.

Wymienione wyżej ogólne wnioski z dyskusji stanowią kierunek konkretnych dalszych działań szczegółowych UNDP w Polsce, które są realizowane obecnie przez zespół ekspertów CSR.

Opracowanie: Andrzej Brzozowski